Cập nhật pháp luật Việt Nam đến ngày 28/10/2026 về lương, bảo hiểm, thuế và nhà…

Đến thời điểm rà soát 17:20 ngày 28/10/2026, các thay đổi đáng chú ý đối với người làm việc trong khu công nghiệp tại Việt Nam tập trung vào lương tối thiểu, thuế thu nhập cá nhân, bảo hiểm thất nghiệp và điều kiện tiếp cận nhà ở xã hội. Với doanh nghiệp, cơ hội nằm ở chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, giảm thuế và thủ tục đầu tư đặc biệt; việc hưởng ưu đãi cần xác định theo từng doanh nghiệp và dự án.

Phạm vi bài viết là Việt Nam, áp dụng chung cho người lao động và doanh nghiệp trong hoặc phục vụ khu công nghiệp (KCN). Thời điểm chạy là 28/10/2026, 17:20:42, UTC+07:00. Ngày đăng nguồn, ngày ban hành văn bản và ngày hiệu lực được phân biệt dưới đây; các nhận định về cơ hội kinh doanh là phân tích từ chính sách, không phải số liệu lợi nhuận hay cam kết đầu tư.

1. Người lao động: những thay đổi ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập và quyền lợi

Lương tối thiểu vùng đã tăng từ ngày 01/01/2026. Nghị định 293/2025/NĐ-CP, ban hành ngày 10/11/2025, quy định mức sau đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động:

Địa bàn áp dụng	Lương tối thiểu tháng	Lương tối thiểu giờ
Vùng I	5.310.000 đồng/tháng	25.500 đồng/giờ
Vùng II	4.730.000 đồng/tháng	22.700 đồng/giờ
Vùng III	4.140.000 đồng/tháng	20.000 đồng/giờ
Vùng IV	3.700.000 đồng/tháng	17.800 đồng/giờ

Địa bàn được xác định theo nơi người sử dụng lao động hoạt động. Nếu KCN nằm trên các địa bàn có mức tối thiểu khác nhau thì áp dụng mức của địa bàn cao nhất. Người lao động nên đối chiếu mức lương theo công việc/chức danh trong hợp đồng với vùng áp dụng; doanh nghiệp cần rà soát bảng lương và ngân sách nhân sự. Đây là mức sàn, không đồng nghĩa mọi người đang hưởng lương cao hơn đều được tăng thêm cùng một khoản. Nguồn thông tin ngày 13/03/2026, 07:11 và tình trạng văn bản trên Cơ sở dữ liệu quốc gia: Báo Chính phủ về mức lương năm 2026, thuộc tính Nghị định 293/2025/NĐ-CP.

Giảm trừ gia cảnh tăng, giúp giảm thuế đối với người có thu nhập chịu thuế. Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15, được thông qua ngày 10/12/2025, có hiệu lực chung từ 01/07/2026; riêng quy định về tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026. Mức giảm trừ cho bản thân là 15,5 triệu đồng/tháng, mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng. Nguồn giới thiệu luật ngày 23/01/2026, được đối chiếu với hướng dẫn giảm trừ ngày 03/07/2026, 15:26: giới thiệu Luật Thuế thu nhập cá nhân, quy định giảm trừ gia cảnh.

Ví dụ tính riêng tác động giảm trừ: cá nhân cư trú có 20 triệu đồng/tháng thu nhập chịu thuế sau khi đã trừ bảo hiểm bắt buộc, có một người phụ thuộc đủ điều kiện, sẽ có tổng giảm trừ gia cảnh 21,7 triệu đồng/tháng. Nếu không có thu nhập chịu thuế khác thì phần thu nhập tính thuế từ tiền lương trong ví dụ bằng 0. Người lao động nên kiểm tra hồ sơ người phụ thuộc và bảng khấu trừ thuế; doanh nghiệp cần cập nhật phần mềm tính lương.

Bảo hiểm thất nghiệp áp dụng theo Luật Việc làm mới từ ngày 01/01/2026. Luật 74/2025/QH15, thông qua ngày 16/06/2025, quy định trợ cấp hằng tháng bằng 60% bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 6 tháng đóng gần nhất, tối đa 5 lần lương tối thiểu tháng theo vùng áp dụng tại tháng đóng cuối cùng. Thời điểm hưởng là ngày làm việc thứ 11 kể từ ngày nộp đủ hồ sơ, nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện. Mức 60% là công thức tiếp tục áp dụng, còn mốc giải quyết và các điều kiện cần đối chiếu theo luật mới. Khi nghỉ việc, cần lấy đủ hồ sơ chấm dứt hợp đồng, kiểm tra quá trình đóng và nộp hồ sơ đúng hạn. Nguồn toàn văn đăng ngày 11/07/2025, 17:35: Luật Việc làm, Điều 38–40 và Điều 54.

BHXH: cần đặc biệt lưu ý điều kiện hưởng lương hưu và rút một lần. Luật BHXH 41/2024/QH15, áp dụng từ 01/07/2025, cho phép người lao động thuộc diện thông thường hưởng lương hưu khi đủ tuổi và có từ 15 năm đóng BHXH. Với trường hợp nghỉ đóng rồi xin hưởng một lần sau 12 tháng, điều kiện chuyển tiếp gắn với việc đã có thời gian đóng trước ngày 01/07/2025, đồng thời phải đáp ứng các điều kiện khác. Người bắt đầu tham gia từ ngày này trở đi không thể mặc nhiên áp dụng cách rút một lần sau một năm nghỉ việc; luật vẫn có các trường hợp khác như ra nước ngoài định cư hoặc bệnh, tình trạng sức khỏe theo quy định. Nguồn: toàn văn Luật BHXH, giải đáp điều kiện BHXH một lần tháng 4/2026.

Nhà ở xã hội: điều kiện thu nhập đã được nới, cần tính theo thu nhập thực nhận. Nghị định 136/2026/NĐ-CP, ban hành và có hiệu lực ngày 07/04/2026, điều chỉnh mức trần thu nhập bình quân tháng:

Trường hợp	Mức trần thu nhập theo quy định chung
Người độc thân	25 triệu đồng/tháng
Người độc thân đang nuôi con dưới tuổi thành niên	35 triệu đồng/tháng
Người đã kết hôn	Tổng hai vợ chồng 50 triệu đồng/tháng

Nguồn giải đáp ngày 13/10/2026, 10:04 xác định thu nhập là bình quân hằng tháng thực nhận trong 12 tháng liên tục, do cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp xác nhận. Đạt điều kiện thu nhập vẫn cần đáp ứng điều kiện về đối tượng, nhà ở và hồ sơ; khi nộp phải kiểm tra thêm quy định điều chỉnh của địa phương. Nguồn: Chính phủ về thay đổi điều kiện thu nhập, giải đáp cách xác định thu nhập, Công báo về Nghị định 136.

Ảnh minh họa từ bài viết về mở rộng tiếp cận nhà ở xã hội tại TP.HCM, đăng ngày 31/03/2026; ảnh không xác nhận tình trạng mở bán, giá hoặc điều kiện áp dụng của một dự án cụ thể tại ngày chạy. Nguồn ảnh

2. Doanh nghiệp và nhà đầu tư: các thay đổi cần đưa vào phương án kinh doanh

Dự án mới trong KCN phải kiểm tra lại căn cứ ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Theo giải đáp của Bộ Tài chính đối với câu hỏi ngày 02/04/2026, dự án đầu tư mới hoặc mở rộng tại KCN được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, chấp thuận chủ trương hoặc cho phép đầu tư từ 01/10/2025 không được hưởng ưu đãi TNDN chỉ theo điều kiện địa bàn KCN. Dự án vẫn có thể hưởng ưu đãi nếu đáp ứng điều kiện ngành nghề hoặc địa bàn ưu đãi khác. Dự án đã có ưu đãi từ trước cần kiểm tra quy định chuyển tiếp và hồ sơ riêng. Vì vậy, khi thuê nhà xưởng hoặc mua doanh nghiệp, cần yêu cầu bên bán/bên cho thuê nêu rõ căn cứ pháp lý, loại thu nhập được ưu đãi và thời gian còn lại. Nguồn: Bộ Tài chính giải đáp ưu đãi thuế đối với dự án trong KCN.

Doanh nghiệp nhỏ có nhiều tầng hỗ trợ thuế, cần xét điều kiện theo thứ tự.

Chính sách đã ban hành	Ý nghĩa đối với phương án đầu tư	Điểm cần kiểm tra
Miễn TNDN đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống, theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP ngày 29/04/2026	Có thể giảm chi phí thuế cho cơ sở kinh doanh quy mô nhỏ đủ điều kiện	Cách xác định doanh thu, kỳ tham chiếu và ngoại lệ đối với công ty con, doanh nghiệp có quan hệ liên kết
Thuế suất 15% với doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng; 17% với doanh thu trên 3 đến 50 tỷ đồng, nếu thuộc diện áp dụng	Giúp doanh nghiệp cung ứng, bảo trì, dịch vụ tính lại lợi nhuận sau thuế	Đây là thuế suất trên thu nhập tính thuế; vẫn cần xét miễn thuế và các trường hợp loại trừ
Miễn TNDN 3 năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu đủ điều kiện, theo Nghị quyết 198/2025/QH15, được hướng dẫn tại Nghị định 20/2026/NĐ-CP, hiệu lực 15/01/2026	Hỗ trợ thành lập doanh nghiệp phục vụ chuỗi cung ứng KCN	Thời gian tính liên tục từ năm cấp đăng ký lần đầu, không mặc nhiên đợi đến khi có lãi; phải kiểm tra trường hợp loại trừ

Nguồn: toàn văn và giải thích Nghị định 141, đăng ngày 25/05/2026, 08:47, chính sách thuế năm 2026 của Ban quản lý Khu kinh tế Quảng Ninh, hướng dẫn miễn, giảm thuế theo Nghị định 20/2026.

Chính sách đáng chú ý ban hành trong tháng 8/2026 là giảm 30% số thuế phải nộp cho đối tượng đủ điều kiện. Nghị quyết 43/2026/QH16, ban hành và có hiệu lực 24/08/2026, áp dụng cho kỳ tính thuế 2026 và 2027:

• Giảm 30% số thuế TNDN phải nộp đối với doanh nghiệp, tổ chức thành lập theo pháp luật Việt Nam có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng, kèm điều kiện loại trừ.
• Giảm 30% số thuế TNCN phải nộp từ kinh doanh của cá nhân cư trú có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng. Chính sách này không phải mức giảm 30% thuế tiền lương cho mọi công nhân.
• Nếu doanh nghiệp đã hưởng ưu đãi, số giảm được tính trên số thuế còn phải nộp sau ưu đãi. Quy định có biện pháp loại trừ trường hợp chia, tách doanh nghiệp sau ngày hiệu lực để đáp ứng ngưỡng doanh thu.

Ví dụ minh họa: doanh nghiệp đủ điều kiện, có số thuế TNDN còn phải nộp sau các ưu đãi là 100 triệu đồng, thì mức giảm 30% tương ứng 30 triệu đồng, còn 70 triệu đồng. Nguồn: thông tin Nghị quyết trên Cổng Chính phủ, nội dung chính sách, bài đăng ngày 30/08/2026, 16:43.

Giới hạn xác minh: bài hướng dẫn ngày 01/10/2026 còn đề cập việc cần ban hành nghị định chi tiết trong tháng 10. Trong lượt tra cứu này, tôi chưa xác minh được văn bản hướng dẫn cuối cùng đã ban hành đến 17:20 ngày 28/10/2026. Vì vậy, có cơ sở xác nhận chính sách giảm thuế đã có hiệu lực, nhưng việc kê khai, bù trừ và xử lý trường hợp cụ thể cần đối chiếu hướng dẫn cuối cùng với cơ quan thuế trước khi thực hiện. Nguồn: Báo Chính phủ phân tích giảm 30% TNDN ngày 01/10/2026.

Thủ tục đầu tư đặc biệt có thể rút ngắn thời gian triển khai dự án đủ điều kiện. Luật Đầu tư 143/2025/QH15, thông qua ngày 11/12/2025, có hiệu lực chung từ 01/03/2026. Điều 28 cho phép lựa chọn thủ tục đầu tư đặc biệt đối với dự án tại KCN và một số khu chức năng, trừ các dự án phải chấp thuận chủ trương theo quy định của Chính phủ. Cơ chế này giảm một số thủ tục tiền kiểm; nhà đầu tư vẫn phải bảo đảm điều kiện, tiêu chuẩn, quy chuẩn về xây dựng, môi trường, phòng cháy chữa cháy và chịu trách nhiệm về cam kết. Doanh nghiệp nên đánh giá khả năng áp dụng ngay khi chọn địa điểm, vì thời gian chuẩn bị và chi phí vốn có thể thay đổi đáng kể. Nguồn: Luật Đầu tư 143/2025/QH15, Điều 28 và Điều 51, Nghị định 96/2026/NĐ-CP hướng dẫn thi hành.

3. Những cơ hội kinh doanh có căn cứ chính sách để khảo sát

Các hướng dưới đây là suy luận kinh doanh từ thay đổi pháp luật. Chưa có dữ liệu trong lượt tra cứu này để kết luận về giá thuê, tỷ suất lợi nhuận hay mức cầu tại một KCN cụ thể.

Hướng khảo sát	Căn cứ tạo cơ hội	Điều cần chứng minh trước khi đầu tư
Bảo trì máy móc, linh kiện, vật tư và dịch vụ kỹ thuật cho nhà máy	Có thể tổ chức dưới mô hình doanh nghiệp nhỏ, xem xét các chính sách thuế phù hợp	Hợp đồng đầu ra, năng lực kỹ thuật, công nợ và biên lợi nhuận sau chi phí lao động
Phần mềm tính lương, quản lý ca, thuế và hồ sơ bảo hiểm	Nhiều thay đổi về lương, thuế và an sinh tạo nhu cầu cập nhật hệ thống	Khả năng cập nhật pháp luật, bảo mật dữ liệu và chi phí triển khai cho khách hàng
Nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội và tiện ích phục vụ người lao động	Điều kiện tiếp cận nhà ở được nới; có định hướng phát triển nhà ở cho công nhân	Quy hoạch, quyền sử dụng đất, pháp lý dự án, điều kiện hưởng ưu đãi và khả năng chi trả của người thuê/mua
Tư vấn và triển khai tuân thủ môi trường, xây dựng, phòng cháy chữa cháy	Thủ tục đầu tư đặc biệt làm tăng vai trò của hồ sơ cam kết và chất lượng tuân thủ thực tế	Điều kiện hành nghề, phạm vi trách nhiệm và năng lực chuyên môn
Sản xuất công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, nghiên cứu và phát triển	Dự án đáp ứng ngành nghề có thể có căn cứ ưu đãi riêng, kể cả khi KCN không tự tạo ưu đãi thuế	Tiêu chí công nghệ/sản phẩm, hồ sơ chứng minh, nhân lực và khách hàng dài hạn

Riêng hướng nhà ở, Bộ Xây dựng đã đăng thông tin trong tháng 10/2026 về việc giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê giai đoạn 2026–2030 cho địa phương. Đây là tín hiệu chính sách để khảo sát dự án; chỉ tiêu chưa phản ánh số căn đã hoàn thành hoặc hiệu quả thương mại. Nguồn: Bộ Xây dựng về chỉ tiêu nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê.

4. Thông tin đang thay đổi cần theo dõi sát

Nguồn của Kiểm toán Nhà nước ngày 24/10/2026 cho biết Quốc hội đang thảo luận dự án sửa đổi Luật Đầu tư, trong đó có yêu cầu gắn ưu đãi với kết quả thực hiện cam kết, tăng hậu kiểm và xem xét thu hồi ưu đãi. Đây là nội dung dự thảo đang thảo luận theo nguồn tìm được, chưa được dùng trong bài như nghĩa vụ mới đã có hiệu lực. Khi lập phương án đầu tư, có thể chuẩn bị sẵn khả năng chứng minh kết quả giải ngân, công nghệ, việc làm và các cam kết dự án, nhưng chưa tính lợi ích từ dự thảo vào dòng tiền chắc chắn. Nguồn: Kiểm toán Nhà nước, thông tin thảo luận ngày 24/10/2026.

Đối với người lao động, việc nên làm ngay là kiểm tra hợp đồng và bảng lương, lịch sử đóng bảo hiểm, đăng ký người phụ thuộc và hồ sơ nhà ở nếu có nhu cầu. Đối với doanh nghiệp, nên lập lại mô hình chi phí nhân sự năm 2026–2027 và một bảng xác định ưu đãi theo từng căn cứ pháp lý, đồng thời kiểm tra pháp lý địa điểm trước khi đặt cọc thuê xưởng hoặc góp vốn. Do chưa có tỉnh/KCN, ngành nghề và quy mô vốn cụ thể, bài viết chưa xác định vùng lương, ưu đãi địa phương hay điều kiện của một dự án riêng.